Historia ochrony przyrody

Dąbrowski Piotr, Zarys historii ochrony przyrody w Pieninach, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2008, 10: 147-169.
Początki; pierwsze projekty; przyroda bez granic; decyzje; pierwsze lata działalności; wojna i okres odbudowy; w nowych ramach organizacyjnych; w obliczu zagrożenia, słowacki Pieniński Park Narodowy; okres 1970-1980; w III Rzeczypospolitej i Republice Słowacji.

Goetel Walery, Walka o Pieniny (W sprawie projektu budowy zapory na Dunajcu w rejonie Czorsztyna), „Wierchy” 1956, 25: 24-41.
Historia oporu przeciw budowie zapory; walory przyrodnicze i kulturowe Pienin; rola spływu Dunajcem; wartość Pienin dla nauki; historia powołania parku narodowego; warianty budowy zapory; zagrożenia dla zabytków i przyrody pienińskiej; argumenty za i przeciw budowie zapory na Dunajcu; zagrożenia geologiczne i geomorfologiczne dla budowy zapory i zbiornika.

Karwowski Krzysztof, Powołanie Rady Pienińskiego Parku Narodowego I kadencji 1955–1959 oraz jej pierwsza sesja w dniu 15 września 1955 r., „Pieniny – Przyroda i Człowiek” 2012, 12: 129-141.
Historia i umocowanie prawne Rady PPN; powołanie i regulamin; pierwsza sesja Rady w 1955 r.; przemówienie S. Smólskiego; sprawozdanie dyrektora Parku; przebieg sesji; wolne wnioski i ich opiniowanie.

Smólski Stanisław,  Historia ochrony przyrody w Pieninach i jej zadania w obliczu nadchodzących zmian, [w:] K. Zarzycki (red.), Przyroda Pienin w obliczu zmian, „Studia Naturae” 1982, ser. B, 30: 475-485.
Walory przyrodnicze Pienin; historia powstania Pienińskiego PN; czynniki zagrażające przyrodzie Parku.

Szafer Władysław, Dwanaście lat walki o utworzenie Pienińskiego Parku Narodowego, „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” 1964, 20(1): 3-20.
Chronologiczny zapis działań na rzecz powstania Parku Narodowego w Pieninach z uwzględnieniem uczestniczących osób i organizacji, ważniejszych publikacji na temat wyjątkowości przyrody Pienin, działań administracyjnych rządu, Państwowej Komisji Ochrony Przyrody i Lasów Państwowych, współpracy z Czechosłowacją, bieżących zagrożeń dla przyrody Pienin oraz wykupów terenów pod Park od prywatnych właścicieli.

Szczocarz Andrzej, Historia współpracy słowackiego i polskiego parku narodowego w Pieninach, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 15-18.
Powstanie Parku Narodowego w Pieninach i Słowackiego Rezerwatu Przyrodniczego w Pieninach w 1932 r.; porozumienia z 1982, 1988, 1991 roku; bieżąca współpraca obu parków narodowych.

Tyszkiewicz Jan, Akty prawne, konferencje i uroczystości związane z utworzeniem Parku Narodowego w Pieninach w latach 1929-1932, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1992, 1: 5-16.
Wstępne starania; wytyczenie terytorium Parku; uroczyste otwarcie PPN; dopełnienie czynności organizacyjnych; utworzenie Parku w Pieninach Słowackich.

 

Pieniński Park Narodowy i Pieninský národný park
(Historia utworzenia parków – zob. Historia ochrony przyrody)

Analizy opisowe działalności Pienińskiego Parku Narodowego za lata 1990–2011 [roczne sprawozdania], Pieniński Park Narodowy, Krościenko n.D. 1991–2012, msk., zał.
Ochrona przyrody nieożywionej; ochrona ścisła; ochrona ekosystemów leśnych, nieleśnych i wodnych; ochrona zwierząt i roślin; ochrona dziedzictwa kulturowego, walorów widokowych i przeciwpożarowa; otulina Parku; udostępnianie Parku do badań; gromadzenie i udostępnianie zbiorów; edukacja środowiskowa; wydawnictwa; organizacja zwiedzania; podstawy prawne, personalne i materialne działania PPN.

Dziewolski Jerzy, Jubileusz pięćdziesięciolecia Pienińskiego Parku Narodowego, „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” 1982, 38(6): 7-19. Refleksje nad działalnością Parku Narodowego w Pieninach przed wojną i Pienińskiego Parku Narodowego po wojnie; str. ang.; piśmiennictwo.

Górecki Andrzej, Popiela Renata, Dróżdż-Korbyla Magdalena, Pieniński Park Narodowy a mieszkańcy jego otuliny, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2002, 7: 109-124.
Ocena najbliższego otoczenia; ocena warunków życia mieszkańców; wizerunek Parku w świadomości mieszkańców; działalność dyrekcji PPN w ocenie respondowanych; stosunek do ograniczeń wynikających z konieczności ochrony środowiska; zachowania popierane przez mieszkańców; zaangażowanie mieszkańców w ochronę przyrody pienińskiej; PPN na tle innych parków południowej Polski.

Kołodziejski Adam, Pieniński Park Narodowy w latach 1945-1976, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2002, 7: 125-137. Stan posiadania PPN w 1955 r.; budowa zapory wodnej w Czorsztynie; budowa przystani flisackiej w Czorsztynie i Sromowcach Kątach; założenie Oddziału PTTK w Krościenku i jego współpraca z dyrekcją Parku; rozwój szkółek leśnych; ochrona i przebudowa szlaków turystycznych; wykupy gruntów prywatnych; obsady stanowisk w dyrekcji PPN;  próba rozszerzenia Parku o Małe Pieniny.

Kronika Pienińskiego Parku Narodowego. Tom I. Od początku istnienia do 1961 [red. J. Zaremba], Pieniński Park Narodowy, Krościenko n.D. [1962], msk. 235 s.
Najważniejsze daty z historii regionu pienińskiego; wykorzystanie zasobów przyrody do roku 1932; starania o objecie ochroną terenów PPN; prace organizacyjne po II Wojnie Światowej do 1961 r.; przegląd ważniejszych wydarzeń PPN w latach od 1955 do 1961 r.; stan organizacyjny PPN; turystyka (w tym historia od 1932 r.); przyroda; hydrografia; zapora w rejonie Czorsztyna; piśmiennictwo (925 poz.).

Kroniki Pienińskiego Parku Narodowego. Tomy II-XXV za lata 1962-1989 (brak 1983) [red. J. Kowalski; R. Bartyzel; A. Kołodziejski; K. Karwowski], Pieniński Park Narodowy, Krościenko n.D. [1963-1992], msk.
Teren parku narodowego; warunki meteorologiczne; wody; ukształtowanie powierzchni; gleby; świat roślinny; świat zwierzęcy; leśna gospodarka rezerwatowa; badania naukowe; turystyka i i jej wpływ na przyrodę Parku; sprawy różne.

Kroniki Pienińskiego Parku Narodowego. Tomy: XXVI-XLVII za lata 1990-2011 [red. K. Karwowski], Pieniński Park Narodowy, Krościenko n.D. 1990-2012, msk., zał.
Ochrona przyrody nieożywionej; ochrona ścisła; ochrona ekosystemów leśnych, nieleśnych i wodnych; ochrona zwierząt i roślin; ochrona dziedzictwa kulturowego, walorów widokowych i przeciwpożarowa; otulina Parku; udostępnianie Parku do badań; gromadzenie i udostępnianie zbiorów; edukacja środowiskowa; wydawnictwa; organizacja zwiedzania; podstawy prawne, personalne i materialne działania PPN, kalendarium, piśmiennictwo.

Modzelewska Maria, Pieniński Park Narodowy – problemy planistyczne jego otoczenia, „Pieniny Przyroda Człowiek” 1992, 1: 67-73.
Region pieniński a Pieniński Park Narodowy; Regionalny Plan Rozwoju Województwa Nowosądeckiego; PPN a realizacja Zbiornika Czorsztyńskiego; ochrona PPN w planach przestrzennych na przykładzie MPO Gminy Krościenko.

Petry Izabela, Przekształcenia własnościowe w Pienińskim Parku Narodowym w latach 1989-2007 [praca magisterska], Wydział Rolno-Ekonomiczny Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Kraków 2009, msk., 80 s.
Informacje ogólne o Pienińskim PN; stosunki własnościowe do 1989 r.; wykupy gruntów; Pieniński PN na tle innych parków narodowych; analiza stosunków własnościowych.

Smólski Stanisław, The Pieniny National Park, State Council for Conservation of Nature, Kraków 1960, 23 s.
Położenie geograficzne; rzeźba terenu; budowa geologiczna; przełom Dunajca; klimat; flora; fauna; człowiek w Pieninach; turystyka; badania w Pieninach; Pieniński PN jako pierwszy międzynarodowy pograniczny park w Europie.

Smólski Stanisław, 50 lat Pienińskiego Parku Narodowego, Krościenko n.D. 1982, 20 s.
Historia poznawania Pienin; prace nad powstaniem parku narodowego; działalność Parku Narodowego w Pieninach; historia badań naukowych przed II wojną światową; restytucja Parku po wojnie; zagrożenie budową zapory na Dunajcu; współczesna działalność Parku.

Szczocarz Andrzej, Program o ochronie Pienińskiego Parku Narodowego przed skutkami budowy i eksploatacji Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne, Pieniński Park Narodowy, Krościenko n.D. [1988], msk, [8] s. (zbiory PPN)
Zadania dla Ministerstwa; zadania dla Pienińskiego PN; zadania dla inwestora budowy zapory; zadania dla Wojewody; podział zadań wg wykonawcy; przewidywane zmiany po wybudowaniu zbiornika, skutki i sposoby przeciwdziałania.

Szczocarz Andrzej, Problemy ochrony i rozwoju Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1992, 1: 75-88.
Podstawy prawne istnienia PPN; teren i granice; Park w przestrzeni gospodarczej; główne cele Parku; udostępnienie Parku do badań naukowych i zwiedzania; tworzenie prawnych, organizacyjnych, personalnych i materialnych podstaw Parku; zagrożenia PPN i możliwości ich eliminacji.

Szczocarz Andrzej, Historia współpracy słowackiego i polskiego parku narodowego w Pieninach, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 15-18.*
Powstanie Parku Narodowego w Pieninach i Słowackiego Rezerwatu Przyrodniczego w Pieninach w 1932 r.; porozumienia z 1982, 1988, 1991 roku; bieżąca współpraca obu parków narodowych.

Vološčuk Ivan (red.), Pieninský národný park [= Pieniński park narodowy (na Słowacji)], AKCENT, Banská Bystrica 1992, 382 s.*
Przyroda Pienin i Spiskiej Magury; osadnictwo; gospodarka rolna i leśna, łowiectwo i rybactwo; turystyka, ochrona przyrody; historia poznawania przyrody Pienin, Pieninský národný park (PIENAP).

Vončina Martyna, Biblioteka w Pienińskim Parku Narodowym, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2010, 11: 189-206.
Historia biblioteki; biblioteka współcześnie (zadania biblioteki, gromadzenie zbiorów, ewidencja, opracowywanie); charakterystyka zbiorów (struktura, księgozbiór, zbiory specjalne); przechowywanie; udostępnianie.

 

Ochrona przyrody, monitoring

Birkenmajer Krzysztof, Utracone i ocalone zabytki przyrody nieożywionej w rejonie zbiorników wodnych Czorsztyn-Sromowce, [w:] R. Soja, S. Knutelski, J. Bodziarczyk (red.), Pieniny – Zapora – Zmiany, „Monografie Pienińskie” 2010, 2: 43-51.
Zabytki przyrody nieożywionej: grupa skałek Zamku Czorsztyn; Podubocze; dolina Harcygrund; Kapuśnica (prawy i lewy brzeg Dunajca); góra zamkowa w Niedzicy; prawy brzeg doliny Dunajca powyżej zamku w Niedzicy; dolina Kosarzysk; Zielone Skałki; Brzeziny; Mizerna; Huba.

Grodzki Wojciech, Główne problemy ochrony lasu w Pienińskim Parku Narodowym, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1992, 1: 53-59.
Czynniki abiotyczne: zanieczyszczenie powietrza, szkody atmosferyczne; czynniki biotyczne: grzyby pasożytnicze, szkodniki pierwotne, szkodniki wtórne.

Holeksa Jan (red.), Zakres, tempo i mechanizmy zmian w przyrodzie terenów chronionych w Polsce, Część I, „Studia Naturae” 2007, 54 cz. I, 304 s.
Artykuły dotyczące także Pienińskiego PN: dynamika roślinności na opuszczonych polanach, zarastanie nieużytkowanych polan przez osikę, przemiana zbiorowisk naskalnych i kserotermicznych; mapy katastralne XIX w. i zmiany w roślinności; zanieczyszczenie metalami ciężkim i ozonem; dynamika roślinności łąkowej przy ciągłych zabiegach ochronnych; przemiany łąk świeżych i pastwisk.

Karwowski Krzysztof, Monitoring środowiska w Pienińskim Parku Narodowym, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2003, 8: 119-125.
Monitoring warunków środowiskowych (klimatu zanieczyszczenia powietrza, wód, powierzchni ziemi i gleb); monitoring przyrody ożywionej (zbiorowisk leśnych, zbiorowisk nieleśnych, roślin, zwierząt); monitoring obiektów zabytkowych.

Muranyi Roman, Wróbel Iwona, Rola narodowego banku nasion w ochronie zagrożonych gatunków roślin Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2006, 9: 79-85.
Rola Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej PAN w Powsinie; współpraca z Pienińskim PN w pozyskaniu zagrożonych gatunków roślin; problemy z pozyskaniem i hodowlą wybranych gatunków.

Szczęsny Tadeusz, Sprawa projektu budowy zapory wodnej na Dunajcu w okolicy Czorsztyna ze stanowiska ochrony przyrody, „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” 1958, 14(6): 5-31.
Koreferat wygłoszony na konferencji naukowo-technicznej w sprawie wykorzystania sił wodnych Dunajca zorganizowanej przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich NOT  4.03.1958 r. w Warszawie, który odnosił się do koncepcji budowy dwóch zapór: pod Zielonymi Skałkami i Tylmanową oraz dwóch tuneli ciśnieniowych pod Gorcami do elektrowni k. Tylmanowej i Jazowska.

Urban Jan, Margielewski Włodzimierz, Koncepcja ochrony i popularyzacji krajoznawczej obiektów przyrody nieożywionej na górze Wżar koło Czorsztyna (Karpaty), „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1995, 4: 99-104.
Wartości naukowe i dydaktyczne obiektów; cel oraz sposób ich ochrony.

Vončina Grzegorz, Nielegalne wyręby drzew i kradzieże drewna w Pienińskim Parku Narodowym w latach 1982-2000, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2003, 8: 111-118.
Terminy i liczba kradzieży lub nielegalnych wyrębów; liczba skradzionych drzew w latach 1982-2000; wielkość jednostkowej kradzieży lub nielegalnego wyrębu; waloryzacja zagrożenia przestępstwami i wykroczeniami; mapa zagrożenia obszarów leśnych PPN.

Wróbel Iwona, Kozik Bogusław, Praktyczna ochrona flory i fauny muraw kserotermicznych kserotermicznych ciepłolubnych łąk w Pienińskim Parku Narodowym, [w:] Sympozja i Konferencje ZPKWŚ 2008, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego w Katowicach, Katowice 2008, ss. 10-12.
Charakterystyka ciepłolubnych zespołów i zbiorowisk roślinnych (ciepłolubnej murawy naskalnej, murawy kserotermicznej i ciepłolubnej łąki pienińskiej) ich waloryzacja, zagrożenia i ochrona w Pienińskim PN.

Witkowski Zbigniew J., Dlaczego chronimy Pieniny? Rozważania z okazji 70-lecia utworzenia pierwszego w Europie i drugiego w świecie międzynarodowego parku narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2003, 8: 3-10.
Kalendarium ochrony przyrody w Pieninach; walory krajobrazowe i przyrodnicze; bieżące problemy ochrony przyrody.

 

Ochrona środowiska

Jurkiewicz Tomasz, Miczyński Janusz, Kozak Janusz, Pomiar natężenia ruchu pojazdów na drodze Krośnica–Niedzica i jego wpływu na jakość powietrza na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2002, 7: 31-42.
Natężenie ruchu pojazdów; badania zanieczyszczeń powietrza (stężenie NO2 i SO2); zanieczyszczenie powietrza w rejonie Hali Majerz; zalecenia ochronne.

Kozak Janusz, Miczyński Janusz, Jurkiewicz Tomasz, Ocena stanu zanieczyszczenia w Krościenku nad Dunajcem, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2002, 7: 23-30.
Warunki pogodowe; wysokości stężeń SO2 i NO2 w latach 1996-1998; rozkład przestrzenny zanieczyszczeń SO2 i NO2; gradient pionowy zanieczyszczeń powietrza.

Magiera Tadeusz, Podatność magnetyczna gleb Pienińskiego Parku Narodowego jako efekt antropogenicznych zanieczyszczeń atmosfery, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 125-136.
Metodyka pomiarów magnetycznych; opis założonych profili; wartości parametrów histerezy; analiza termomagnetyczna; rozkład żelaza w obrębie profili glebowych.

Miczyński Janusz, Kozak Janusz, Jurkiewicz Tomasz, Przestrzenny rozkład stężeń dwutlenku siarki i azotu w rejonie Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 143-153.
Warunki meteorologiczne rejonu Pienin; zimowe i letnie wyniki pomiarów SO2 i NO2; przestrzenny rozkład stężeń SO2 i NO2.

Miczyński Janusz, Wojkowski Jakub, Jurkiewicz Tomasz, Kwasowość opadów atmosferycznych w Pienińskim Parku Narodowym w latach 1994-1996, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 137-141.
Procentowy udział wartości pH opadów; ocena kwasowości w okresach czasu; sytuacja synoptyczna w regionie.

Panasiuk Damian, Problemy wartościowania środowiska w ocenie zbiornikowych inwestycji gospodarki wodnej [rozprawa doktorska], Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2002, msk., 208 s., 6 zał. (zbiory PPN)
Oddziaływanie na środowisko górskich zbiorników wodnych; wycena ekonomiczna elementów środowiska; zmiany w środowisku związane z budową zapory w Czorsztynie; szacowanie zmian wartości ekonomicznej środowiska w otoczeniu zapory w Czorsztynie (wartość turystyczna Pienińskiego PN, zmiany wartości społecznej i użytkowej, ocena opłacalności zapory).

Staszewski Tomasz (red.), Kubiesa Piotr, Łukasik Włodzimierz, Szdzuj Jerzy, Oznaczanie ilości i składu chemicznego mgły oraz określanie zawartości metali ciężkich w glebach w sieci monitoringu Pienińskiego Parku Narodowego [ekspertyza], Instytut Ekologii Terenów uprzemysłowionych, Katowice 2000, 10 s., 8 ryc.
Charakterystyka skażenia gleb metalami ciężkimi według danych literaturowych; zawartość PB i Cd oraz wartość pH w glebach Pienińskiego PN; okres i ilość przepływającej mgły; średnie stężenia kationów Na, Ca, Mg, H, K, Al., Mn, Zn we mgle, ładunek Pb, Cd, N, S we mgle.

Staszewski Tomasz, Kubiesa Piotr, Łukasik Włodzimierz, Uziębło Aldona K., Szdzuj Jerzy, Monitoring zmian w drzewostanie świerkowym na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek”, 2008, 10: 3-9.
Charakterystyka stężeń gazowych zanieczyszczeń powietrza; charakterystyka wód opadowych, chemizm igieł świerka, ocena stanu zdrowotnego drzewostanu świerkowego w latach 1998 i 2004.

Szarek-Łukaszewska Grażyna, Zanieczyszczenie parków narodowych w Polsce – zmiany w czasie [w:] J. Holeksa (red.) Zakres, tempo i mechanizmy zmian w przyrodzie terenów chronionych w Polsce. Część I, „Studia Naturae” 2007, 54, cz. I: 189-199.
Stężenie ołowiu w mchu Pleurozium schreberi w latach 1975-2004; stężenie cezu 137 w mchach w 1986 r.; stężenie ozonu troposferycznego w powietrzu w latach 1996-1999; prognozy na przyszłość.

Szemieta Andrzej, Trych Andrzej, Stan gospodarki odpadowej gmin wchodzących w skład Pienińskiego Parku Narodowego, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa 2009, msk. 14 s.
Analiza założeń dotyczących gospodarki odpadowej oraz faktycznego jej stanu w gminach, na których terenie znajduje się PPN oraz badanie zdolności gminnej gospodarki odpadowej z założeniami zawartymi w dokumentach wyższego rzędu i dokumentach strategicznych gmin.

 

Ochrona krajobrazu

Cząstka Andrzej, Próba oceny realnego stanu krajobrazu wokół Pienińskiego Parku Narodowego w aspekcie dynamicznego rozwoju zabudowy sąsiadujących z nim na wsi na wybranych przykładach, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2008, 10: 95-103.
Tożsamość i dysharmonia w procesie rozwoju historycznych układów osiedlowych; wykonane studia - problem aktualności; prezentacja konkretnych działań obserwowanych w terenie.

Fabianowski  Jerzy, Kształtowanie krajobrazu w okolicy Szczawnicy, „Ochrona Przyrody” 1957, 24: 65-156.
Opis ogólny terenu: położenie, klimat, podłoże geologiczne, wody mineralne, lasy; opis przyrodniczy i wytyczne zagospodarowania niektórych charakterystycznych terenów: Bryjarka, Palenica i Hulina; piśmiennictwo.

Forczek-Brataniec Urszula, Droga widokowa Krośnica – Sromowce Kąty przecinająca teren Pienińskiego Parku Narodowego, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1998, 6: 213-224.
Charakterystyka i waloryzacja drogi; ochrona wartości naturalnych, kulturowych i widokowych; aranżacja turystyczna, integracyjna i edukacyjna; graficzne analizy architektoniczne drogi i jej otoczenia.

Forczek-Brataniec Urszula, Zmiany w krajobrazie wokół zbiorników wodnych w Pieninach, [w:] R. Soja, S. Knutelski, J. Bodziarczyk (red.), Pieniny – Zapora – Zmiany, „Monografie Pienińskie” 2010, 2: 259-279.
Bezpośrednie skutki budowy zbiorników: przekształcenie Doliny Dunajca wraz w zbiornik wodny, likwidacja unikatowego krajobrazu pogranicza kultur wraz z wieloma obiektami zabytkowymi, zmiany warunków widokowych, wprowadzenie nowego układu komunikacyjnego, przeniesienie osadnictwa z doliny na stoki, budowa nowych osad i rozbudowa istniejących, rozbudowa infrastruktury; pośrednie skutki budowy zbiorników: zmniejszanie terenów otwartych, zmiana charakteru pól uprawnych i łąk, wzrost powierzchni terenów zabudowanych, zmiana tradycyjnej struktury zabudowy.

Romeyko-Hurko Kaj, Zatopione krajobrazy doliny Dunajca w rejonie Czorsztyna, [w:] J. Partyka, Mijające krajobrazy Małopolski, [seria wyd.:] Mijające krajobrazy Polski, PTTK Zarząd Główny, Komisja Sprawozdawcza, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, Kraków 2011, ss. 115-138.
Problem budowy zapory; opis krajoznawczy miejsc i miejscowości: Łopuszna, Dębno, stare Maniowy, Równia Falsztyńska, Ciechorzyn, Zielone Skałki, Czorsztyn, Kluszkowce, Przełęcz Snozka, Wdżar, Przełom Czorsztyński, „Rówień Czorsztyńska”, zamek Czorsztyn, Nadzamcze, Podzamcze, Dolina Harczygrund, Pieniński PN, zamek Dunajec, Niedzica, Przełom Niedzicki, „Rówień Niedzicka”, Sromowce Wyżna, Wygon, Dolina Falsztyńskiego Potoku, Falsztyn, Frydman, rzeka Białka; krajobraz ahistoryczny.

Stępień Piotr, Wartości krajobrazowe związane z ruinami zamku Czorsztyn i potrzeba ich ochrony, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2008, 10: 105-117.
Forteca i ruina; widoki na ruiny zamku Czorsztyn, widoki z ruin, zagrożenia, ochrona.

 

Edukacja środowiskowa

Borkowski Wiesław, Terenowe ścieżki przyrodnicze jako skuteczna forma ochrony przyrody i edukacji ekologicznej na terenie Pienin i Beskidu Sądeckiego [praca dyplomowa], Centrum Ekologii Człowieka i Bioetyki Uniwersytetu Kardynała Wyszyńskiego, Warszawa 2002, msk., 61 s.
Ochrona przyrody w Pieninach i Beskidzie Sądeckim; terenowa edukacja ekologiczna; ścieżki przyrodnicze.

Dąbrowski Piotr, Pieniński Park Narodowy jako ośrodek edukacji środowiskowej [rozprawa doktorska], Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie, Kraków 1994, msk., 230 s.
Rozwój i stan obecny poglądów na edukację środowiskową ze szczególnym uwzględnieniem polskich parków narodowych; miejsce edukacji środowiskowej w działalności PPN; czynniki określające przydatność dydaktyczną PPN; oczekiwania i opinie na temat działalności PPN w zakresie edukacji środowiskowej ze strony zwiedzających i lokalnych szkół; waloryzacja przyrodniczo-dydaktyczna szlaków i ścieżek; wytyczenie trasy najbardziej wartościowej pod kątem edukacji; propozycje optymalizacji pracy w zakresie edukacji środowiskowej.

Dąbrowski Piotr, Konieczny Krzysztof, Postawy i oczekiwania zwiedzających wobec Pienińskiego Parku Narodowego w zakresie edukacji środowiskowej, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 1992, 1: 89-95.
Walory edukacyjne Pienińskiego PN; struktura demograficzno-społeczna zwiedzających; poziom wiadomości na temat PPN; powody skłaniające do odwiedzin PPN; PPN w oczach zwiedzających.

Kolasińska Anna, Postawy turystów w odniesieniu do ochrony przyrody w świetle badań ankietowych na przykładzie Pienińskiego Parku Narodowego, „Folia Turistica” 2010, 22: 207-216.
Charakterystyka respondentów; postawa turystów wobec ochrony przyrody; znajomość regulaminu zwiedzania Pienińskiego PN; propozycje zabezpieczeń przyrody przed dewastacją.

Prószyńska-Bordas Hanna, Szczapa Robert, Ośrodki obsługi zwiedzających w Pienińskim Parku Narodowym w opinii turystów, „Pieniny Przyroda i Człowiek” 2010, 11: 131-147.
Działalność edukacyjna w parkach narodowych i w Pienińskim PN; działalność wystawiennicza Pienińskiego PN (pawilon główny w Krościenku, pawilon w Czorsztynie-Majerzu, pawilon w Szczawnicy, pawilon w Sromowcach Niżnych, wystawa na Zamku Czorsztyn, pawilony słowackie); analiza badania ankietowego (metodyka, struktura demograficzno-społeczna respondentów, organizacja wyjazdu i pobytu, przebieg zwiedzania, opinie turystów o pawilonach).

Szczocarz Andrzej,  Program edukacji środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego. 1. Program wystaw w pawilonach obsługi zwiedzających Pieniński Park Narodowy, Krościenko nad Dunajcem 1995, msk. 59 s. [5734]*
Główne założenia światowej strategii ochrony przyrody; zagrożenia Pienińskiego PN; Pieniński Park Narodowy - jak go chcemy przedstawić?; muzeum czy wystawa; system pawilonów obsługi zwiedzających PPN; ogólne założenia programowe pawilonów obsługi zwiedzających PPN; realizacja wystaw.